شرکتهای سرمایه گذاری و هولدینگ

 *شرکتهای سرمایه گذاری*
شرکتهای
سرمایه گذاری سهامدار عمده شرکتهای تابعه خود هستند، بر آنها مدیریت استراتژیک دارند و تمامی فعالیتهای عملیاتی وارتباطات محیطی را به شرکتهای تابعه خود واگذار می‌کنند.بعبارتی ستاد فرماندهی شرکت های تابعه میباشند .

 مجموعه شرکتهای تابعه یک شرکت سرمایه گذاری می‌تواند یک گروه را ایجاد کند، به طوری که فعالیت هرکدام،‌ کل گروه را تقویت کند. هر شرکت بخشی از منابع گروه را بکار گرفته و در مقابل با یکدیگر هم افزایی ایجاد می‌کنند .
ویژگی اصلی این شرکتها همبستگی است. اگرچه این همبستگی می‌تواند در زمینه‌های مختلف باشد به عنوان مثال می‌تواند در زمینه تامین، تولید و توزیع باشد تا بتواند ارزش افزوده موجود در کل این زنجیره را به خود اختصاص دهند. گونه‌های دیگری از هم بستگی در عرصه‌های تحقیقات، بازاریابی، تامین مالی، اعتبارات و تجارت نیز میسر است.
با توجه به وابستگی گروه به یکدیگر، وظایف هیات مدیره شرکتهای تابعه از این شرکتها سلب و به صورت یک مدیریت استراتژیک به عهده شرکت
سرمایه گذاری قرار می‌گیرد در نتیجه اگرچه شرکت سرمایه گذاری دارای شرکتهای متعدد و متنوعی است و لیکن وابستگی خاص آن باعث می‌شود که مدیریت تمامی این شرکتها در اختیار یک مجموعه واحد قرار گیرد.

شرکت های سرمایه گذاری باید دارای بینشی وسیع از کسب‌و‌کار شرکت‌های تابعه باشند تا بتواند شرکت‌های تحت فرمان خود را در مسیر ارزش‌آفرینی ‌و هم‌افزایی به‌طور کارآمد هدایت و رهبری کنند.
عرصه‌های مهم این مدیریت عبارت است از عزل و نصب و ارتقای مدیران، توسعه فرهنگ سازمانی، تنظیم و تلفیق حسابها، حسابرسی داخلی، تنظیم اعتبارات، تدوین و کنترل برنامه و بودجه و بررسی و اتخاذ تصمیم در مورد طرحهای توسعه و کنترل اطلاعات منتشره.

سوال: دارایی شرکت های سرمایه گذاری چیست ؟

سوال: آیا با مالکیت اقلیت سهام نیز کنترل شرکت‌های تابعه امکان‌پذیر است؟

 *ماهیت شرکتهای سرمایه‌گذاری*

 شرکت های سرمایه گذاری ، نسبت مالکیت متفاوتی از شرکتهای مستقل را دارا هستند. مهمترین استراتژی این شرکتها، خرید بخشی از سهام شرکتهای مستقل به منظور حضور در هیات مدیره آنها میباشد . هرچند هدف اصلی این شرکتها کسب سود می‌باشد و نه کنترل مدیریت.

*  تفاوت های شرکت‌ سرمایه گذاری و شرکت هولدینگ HOLDING co   

شرکت‌ها برای شروع فعالیت خود ابتدا اظهارنامه و اساسنامه را به اداره ثبت شرکت‌ها تحویل و در آن ماموریت کاری و شرح فعالیت خود را با جملات مثل انجام هرگونه فعالیت بازرگانی و تجاری مجاز شروع می‌کنند بر اساس تحقیقات انجام یافته در ایران شرکت‌ها در ثبت فعالیت و موضوع کاری خود، بین این دو گروه شرکت‌های سرمایه‌گذاری و هلدینگ‌ها تفاوتی قید نمی‌شود و از همین نقطه تفاوت این شرکت‌ها   فراموشی سپرده می‌شود و گاه به شرکت های هلدینگ ، شرکت سرمایه‌گذاری می‌گوییم.

  شرکت‌های سرمایه‌گذاری شرکت‌هایی هستند که فعالیت اصلی خود را به شکل تخصصی معطوف به خرید و فروش سهام شرکت‌های بورسی یا غیربورسی می‌کنند. در این شرکت‌ها زمان صرف شده برای هر سهم می‌تواند چند ساعت یا چند ماه باشد، اما در بیشتر مواقع، اقتدار کاری این شرکت‌ها بر اساس دیدگاه کوتاه‌مدت بر روی یک سهام است. اما، گروه دوم شرکت‌های هلدینگ چگونه‌اند؟

  در Business Unit Strategic براساس ماهیت یا قلمرو راهبردی کسب و کار هر صنعت و میزان همبستگی آن صنعت ، مدیریت مجموعه تحت پوشش یک مدیریت قرار می‌گیرد تا بتواند به هم‌افزایی مناسب کاری دست یابد، منظور از قابل مدیریت بودن، میزان حق حاکمیت شرکت هلدینگ بر آن صنعت است که بیشتر براساس میزان سهام و مالکیت تعیین می‌شود، شرکت‌های هلدینگ جدید ، شاخص‌های قدیمی را که جوابگوی محیط رقابتی نبود، تغییر داده و خود را به شرکت مکملی از Holding و Corporation تبدیل نموده اند.

 لغت Corporation به مجموعه‌ای از شرکت‌ها گفته می‌شود که تخصص خود را در یک صنعت متمرکز توسعه دهند و در چارچوب زنجیره بالادستی و پایین‌‌دستی آن صنایع سرمایه‌گذاری کنند ؛ به عنوان مثال مجموعه‌ای که متخصص و دارای شرکت‌های با تخصص فولادی هستند، به عنوان یک شرکت Corporation شناخته می‌شوند. سرمایه اصلی این شرکت‌ها توانایی افراد متخصص و مدیران کار آزموده و موفق است که سود سرشاری را برای هلدینگ می سازند ، هلدینگ ها معمولا روی یک صنعت متمرکزند. 

هولدینگ از واژه لاتین hold  به معنای نگه داشتن بعبارتی شرکتی که به امور شرکت داری مبادرت می ورزد / یعنی مجوعه ای از شرکتها زیر ونظر و مدیریت مستقیمش کارمیکنند . در واقع شرکت مادر تمامی تصمیم گیری های کلان شرکت زیر مجموعه را به عهده دارد انتخاب مدیر عامل برنامه ریزی بودجه بندی افزایش سرمایه و ... .
هدف هولدینگ ها به عنوان شرکت های مادر تخصصی
، استفاده از صرفه های مقیاس و هم چنین کاهش هزینه ای تولید با در دست داشتن هم شرکتهایی است که از نظر محصولات نهایی به یک دیگر وابسته هستند .
*متاسفانه در ایران ما تعریف قانونی از هولدینگ نداریم البته سازمان بورس تعریفی از این شرکتها ارایه داده است  

شرکت های سرمایه گذاری و هولدینگ به واسطه سرمایه خود اقدام به  خرید سهام شرکت های دیگر نموده و با سود حاصل از این کار ادامه فعالیت می دهند.

این عمل معمولا به شیوه کاملاً تخصصی صورت می پذیرد :
در قاعده کلی روش شرکت های سرمایه گذاری و هولدینگ خرید
بیشتر از نیمی از سهام (معمولا ۵۱ تا ۵۵ درصد) یک
شرکت بمنظور اعمال شیوه های مدیریت استراتژیک جهت تحصیل سود مورد انتظار میباشد.
 

شرکت مالک سهام شرکت های تولیدی را فقط در حدّی خریداری می کند که بتواند برای آن ها تصمیم گیری کند. به علَت آن که صاحبان اوراق قرضه و سهام ممتاز از حق رأی برخوردار نیستند،  شرکت های مالک با خرید نیمی از سهام عادی هر شرکتی می توانند امور تصمیمات آن شرکت به دست بگیرد.

در روش اعمالی ، هرچند شرکت ها یی که سهام آنها مورد معامله قرارگرفته ، استقلال حقوقی خود راحفظ می کنند، اما استقلال مالی آن ها به کلی از بین می رود. مضافاً امر

سیاست گذاری در شرکت ها غالباً به شرکت های مالک انتقال می یابد.

 *خصوصیات و عملکرد در ایران*

  این شرکت ها با رشد روز افزونی خود آثار شگرفی در بهبود عملکرد شرکتهای تابعه داشته اند.

 مزیت کنترل ستادی فعالیت های شرکت های زیر مجموعه و توجه به ارزش آفرینی و نحوه تأثیرگذاری مثبت در کل عملکردآنها با استفاده از  انواع استراتژیهای غالب در دهه های مختلف  مثل گروهبندی ، تنوع گرایی و ...،  معیار مناسبی برای تمایل به استراتژی ستاد محوری نزد شرکتهای سرمایه گذاری و هلدینگ محسوب می شود.

 

شرکتهای سرمایه گذاری و هلدینگ موفق از الگوی یکسانی مشتمل بر سه اصل برخورداربوده اند :

 

 الف) بینش ارزش آفرینی شامل نفوذ انفرادی ، اتصالی و  خدماتی و توسعه ای است.

ب) ویژگیهای سازمانی متمایز

ج) کانون تجارت               

 سبکهای نظارت در ستاد براساس دو مؤلفه:

برنامه ریزی و کنترل به سه قسم طبقه بندی می شوند:

  برنامه ریزی استراتژیک

 کنترل استراتژیک

 کنترل مالی

  با مقایسه روند فعالیت و میزان و نحوه توجه آنها به متغیرهای اساسی ذیل میتوان شناخت لازم از دلایل توفیق نسبی شرکتهای سرمایه گذاری و هلدینگ بدست آورد.

*خصوصیات شناسایی و هویتی (سهامداران، تغییرات حقوق صاحبان سهام، نوع سرمایه گذاری ها، هزینه ها و شرکتهای تابعه)،

* فرایندهای محوری (گزینش مدیر، بودجه بندی، برنامه ریزی استرتژیک و سرمایه گذاری ها) ،

*فعالیتهای هم افزایی (مبادلات بازرگانی بین شرکتها، موانع سینرژی، مکانیزم ها، خدمات مشترک و انواع خدمات مشاوره ای) ،

* ساختار شرکتهای سرمایه گذاری و هلدینگ و میزان کارآیی و اثربخشی .

* استراتژی‌ها و سبک‌های تعامل با شرکت‌ها ی تابعه*

اهداف

وظایف و استراتژی

(corporate strategy)

        مزیت تخصصی

بهره گیری از مزیت‌ منابع وسیع سازمان بزرگ و مزیت‌ انعطاف‌پذیری سازمان کوچک

شناخت زنجیره ارزشی کسب‌و‌کارها

ارزیابی مداوم پورتفوی کسب‌و‌کار

به تملیک درآوردن شرکت‌هایی با زنجیره ارزشی ارزشی هماهنگ( Coordinate)

خروج کسب و کارهای کاهنده ارزش از پورتفوی سرمایه گذاری و توسعه کسب‌و‌کار‌های ارزش زا

مدیریت جریانات نقدی با توجه به جذابیت صنایع و تعیین اولویت های تخصیص منابع

استفاده از نتایج تجزیه تحلیل‌ها بمنظور تصمیم گیری در خصوص رشد ، تثبیت و انقباض کسب‌و‌کارها از پورتفوی

استفاده از منابع بین شرکت‌ها (منابع آزاد) و به اشتراک گذاشتن توانمندی‌ها، صرفه‌جویی در مقیاس و در عین حال قدرت انعطاف‌پذیری بالا در زنجیره ای کردن فعالیت ها

کاهش ریسک و بهبود شاخص های هم‌افزایی فروش ، عملیاتی ، سرمایه‌گذاری ، مدیریتی

مصرف درآمد حاصل از فعالیت‌های راکد در جهت سرمایه‌گذاری روی کسب‌و‌کار ‌های جدید سود‌آور

ارزیابی مستمر مدیران با تجزیه تحلیل شرایط حاکم بر کسب‌و‌کار‌های ذیربط

 *عوامل مدیریتی در هلدینگ باید به دو سوال اساسی پاسخ دهند :

چه کسب‌و‌کار‌ی باید دنبال شود و چرا؟
نحوه نگهداری حسابهای شرکتهای مالک و شرکتهای اصلی که دارای یک یا چند شرکت فرعی می باشند همچون سایر شرکتها می باشد و هیچ فرقی نخواهد داشت و صرفاً در پایان دوره گزارشگری مالی برای تهیه صورتهای مالی این نوع شرکتها می بایست عملکرد شرکتهای فرعی را با حسابهای شرکت اصلی تلفیق نموده و به گونه ای صحیح تر مالکیت بر شرکتهای فرعی را در صورتهای مالی شرکت اصلی گزارش نمائیم و آن بخش از ارزش ویژه شرکتهای فرعی که در مالکیت شرکت اصلی نیست را در حسابی تحت عنوان حقوق سهامداران اقلیت گزارش کنیم.

اهم دلایل توجه بانک ها به تشکیل شرکت ها و مؤسسات وابسته به خوددر قالب شرکت های سرمایه گذاری و مادر تخصصی (هلدینگ)

اهداف

رویکرد

چشم انداز

 

افزایش اثربخشی و کارآیی مدیریت،

انعطاف پذیری در مقابل رقبا،

ارزش آفرینی برای مشتریان،

تکمیل زنجیره محصولات و خدمات،

متنوع سازی منابع درآمدی و توزیع ریسک،

بهره گیری از فرصت ها و مزیت های بازار  

کاهش ریسک و غلبه بر مشکلات،

تداوم حیات و رقابت در  عرصه ملی و بین المللی

 

 

ناپایداری محیط،

تخصصی شدن حوزه های کسب و کار،

رقابتی شدن ،

ضرورت استقلال فعالیت های تخصصی وابسته ،

ایجاد ارتباط درونی بین یک زنجیره ارزش آفرینی برای مشتریان،

کاهش فشارهای رقابتی،

افزایش سهم بازار

امکان ورود به بازارها جدید  

 

 

اعمال و راهبری تفکر مثلث  ( بانک ، بورس و بیمه ) تحت مدیریت یک شرکت

ارائه خدمات جامع و متنوع تجاری

بانکداری سرمایه گذاری ،

کارگزاری اوراق بهادار و کالا و مدیریت سرمایه گذاری . ارائه محصولات و خدمات بیمه ای به مشتریان ،

تحصیل حداکثر سود و مزایا

 

 

 

** نمونه موضوع فعالیت و  اساسنامه  **

فعالیت های اصلی :

* سرمایه ‌گذاری در سهام، سهم الشرکه‌، واحدهای سرمایه‌گذاری صندوقها یا سایر اوراق بهادار دارای حق رای با هدف کسب انتفاع  
*خدمات اجرایی در تهیه و خرید مواد اولیه‌ و ماشین آلات برای اشخاص حقوقی سرمایه‌پذیر، خدمات طراحی و مهندسی اصولی و تضمین پروژه‌ها برای اشخاص حقوقی سرمایه‌پذیر،

* انجام مطالعات، تحقیقات و بررسی‌های تکنولوژیکی، فنی، علمی، بازرگانی و اقتصادی برای بهره‌برداری توسط اشخاص حقوقی سرمایه‌پذیر،

* تامین منابع مالی اشخاص حقوقی سرمایه‌ پذیر از منابع داخلی شرکت یا از طریق سایر منابع ازجمله اخذ تسهیلات بانکی به نام شرکت یا شخص حقوقی سرمایه‌پذیر با تامین وثیقه یا تضمین بازپرداخت از طریق شرکت یا بدون تأمین وثیقه یا تضمین بازپرداخت  
*تدوین سیاست‌های کلی و راهبردی و مدیریتی اشخاص حقوقی سرمایه‌پذیر، شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری به منظور معرفی به اشخاص حقوقی سرمایه‌پذیر،

* ارائه سایر خدمات فنی، مدیریتی، اجرایی و مالی به اشخاص حقوقی سرمایه‌پذیر و سرمایه‌گذاری با هدف کسب انتفاع و کنترل عملیات یا نفوذ قابل ملاحظه در سهام، سهم‌الشرکه و سایر اوراق بهادار دارای حق رأی  

 

فعالیتهای فرعی :

* سرمایه‌گذاری در مسکوکات ، فلزات گرانبها، گواهی سپرده‌ی بانکی و سپرده‌های سرمایه‌گذاری نزد بانکها و موسسات مالی اعتباری مجاز، سرمایه‌گذاری در سهام، سهم الشرکه‌، واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق‌ها یا سایر اوراق بهادار دارای حق رای شرکت‌ها، موسسات یا صندوق ‌ها‌ی سرمایه‌گذاری با هدف کسب انتفاع به ‌طوری ‌که به ‌تنهایی یا به همراه اشخاص تحت کنترل و اشخاص تحت کنترل واحد،


*سرمایه‌گذاری در سایر اوراق بهادار که به طور معمول دارای حق رأی نیست و توانایی انتخاب مدیر یا کنترل ناشر را به مالک اوراق بهادار نمی‌دهد، سرمایه‌گذاری در سایر دارایی‌ها از جمله دارایی‌های فیزیکی، پروژه‌های تولیدی و پروژه‌های ساختمانی با هدف کسب انتفاع و ارائه خدمات مرتبط با بازار اوراق بهادار

 

 

** فرایندهای استراتژیک در سازمانهای هلدینگ   **

مدیریت سرمایه گذاری

مدیریت مالی

مدیریت ریسک

مدیریت سبد سهام

*شناسایی فرصتهای موجود؛  مطالعات راهبردی و

*بررسیهای اقتصادی؛

*تهیه طرح تجاری.

 

*تجزیه و تحلیل صورتهای مالی،

*مدیریت ورود و خروج سرمایه

*مدیریت وجوه نقد

 

*شناسایی انواع ریسک

 

*تجذیه تحلیل ریسک

 

*رویکرد ادغام

 

*طراحی ابزارهای مالی جهت کنترل ریسک

* خرید و فروش سهام به منظور کنترل واحدهای تحت پوشش (سهام مدیریتی) و همچنین سودآوری

 

*تجزیه و تحلیل های مالی-اقتصادی واحدهای تحت پوشش؛

 

*استفاده از مدلهای ترکیبی برای تعیین نوع سهام موجود در سبد بر اساس ریسک و بازده.